In de twee weken voor je menstruatie ligt je kerntemperatuur zo’n 0,3 tot 0,7 graad hoger dan in de eerste cyclushelft. Dat is geen inbeelding: je hormonen schuiven je interne thermostaat gedurende de cyclus een klein beetje op. De vraag die daaruit volgt is logisch: maakt dat de sauna tijdens je menstruatie anders, of juist in de dagen ervoor?
Wat je cyclus met je temperatuurregeling doet
Na de eisprong stijgt het hormoon progesteron, en dat verhoogt je basistemperatuur licht. In de dagen vóór je menstruatie daalt het weer. Daarom voelt de luteale fase (de week of twee vóór je menstruatie) vaak “warmer” aan dan de eerste helft van je cyclus. Het verschil is het duidelijkst tijdens je slaap en vlak na het wakker worden.
Slik je de pil, dan ligt het anders. De hormonen in de pil vlakken het natuurlijke patroon af, dus dit cyclusverhaal is minder op jou van toepassing.
Wat dat doet in de hitte
Hoe dat uitpakt onder hitte, is minder duidelijk dan je zou denken. Eén kleine studie met acht vrouwen vond in de luteale fase meer huiddoorbloeding en meer zweten bij opwarming. Een meta-analyse van studies naar inspanning in de warmte vond dat de kerntemperatuur in de luteale fase hoger begint en ook na afloop hoger blijft. Zweetverlies, huidtemperatuur en hartslag verschilden daarbij niet tussen de fasen.
Is sauna tijdens de menstruatie zelf anders?
Dit is het geruststellendste deel. De studie die het dichtst bij de sauna komt, liet tien jonge vrouwen een uur in droge hitte van 71 graden zitten. Ze deden dat één keer in de eerste dagen van hun cyclus, rond de menstruatie, en één keer in de luteale fase. Kerntemperatuur, huidtemperatuur en hoe warm en comfortabel ze zich voelden, waren in beide fasen gelijk. Wel voelde hun huid rond de menstruatie natter aan, en waren er kleine verschillen in bloeddruk.
Ook duizeligheid bij het opstaan lijkt niet aan de cyclus te hangen. In een studie met acht vrouwen die in de warmte rechtop werden gekanteld, hielden ze het in alle cyclusfasen even lang vol voordat ze duizelig werden.
Je lichaam reageert tijdens de menstruatie zelf grotendeels hetzelfde op hitte als in de rest van je cyclus.
Een kanttekening bij deze studies
Het gaat om kleine studies met acht tot tien jonge vrouwen, en een meta-analyse met in totaal 83 vrouwen die deels over inspanning in de warmte ging. Lees het als een redelijke indicatie, niet als een harde wet. Hoe sterk het bewijs voor andere effecten van de sauna is, zie je in het overzicht van sauna en gezondheid. Voel je je vermoeider of duizeliger dan normaal, dan telt dat signaal zwaarder dan wat hierboven staat. Heb je hevig bloedverlies of weet je dat je bloedarmoede hebt, wees dan extra voorzichtig in de hitte.
Mag het hygiënisch gezien?
Ja. Menstrueren is geen reden om weg te blijven, ook niet in een Nederlandse naaktsauna. Met een tampon of menstruatiecup ga je de sauna in zoals je ook het zwembad in gaat. Er is geen onderzoek dat wijst op een extra risico in de sauna. Houd je wel aan de normale wisseltijden, net als op elke andere dag. Een maandverband is in een naaktsauna minder praktisch, omdat het zichtbaar is en kan verschuiven door het zweten.
Twijfel je over naakt sauneren tijdens je menstruatie, dan is een badkledingdag een prima alternatief. De algemene regels voor sauna-etiquette, inclusief waar je wel en niet op zit, gelden verder gewoon zoals op elke andere dag.
Praktisch: wat werkt in de sauna zelf
Een paar aanpassingen maken een saunabezoek tijdens je menstruatie of de dagen ervoor prettiger:
| Wat | Waarom |
|---|---|
| Begin op de onderste bank | Daar is het koeler, prettig als je je al warmer voelt |
| Houd de sessie iets korter | Bouw rustig op in plaats van meteen de volle 15-20 minuten aan te houden |
| Drink net iets meer | Een verstandige voorzorg, zeker als je je warmer voelt |
| Ga eruit bij duizeligheid | Weegt zwaarder dan elk getal hierboven, ongeacht de cyclusfase |
Een extra, eigen handdoek is tijdens je menstruatie net iets prettiger dan anders. De volledige paklijst staat in wat neem je mee naar de sauna.
Helpt warmte tegen buikpijn?
Warmtetherapie lijkt wel te helpen. Een meta-analyse van 57 gerandomiseerde studies met ruim 5.300 vrouwen vond dat warmte menstruatiepijn waarschijnlijk vermindert. Het effect leek vergelijkbaar met dat van pijnstillers als ibuprofen, met minder bijwerkingen. Of een sauna, die je hele lichaam opwarmt, hetzelfde doet als een kruik op je buik, is niet onderzocht.
Overgang versus menstruatie: niet hetzelfde verhaal
Thermoregulatie rond je cyclus is iets anders dan wat er tijdens de overgang gebeurt. Bij opvliegers tijdens de overgang raakt je hele thermostaat ontregeld; dat is een aparte verandering in de hersenen, geen gewone cyclusschommeling. Hoe dat precies werkt en wat sauna daarbij wel en niet doet, staat in sauna tijdens de overgang.
Veelgestelde vragen
Kan sauna mijn menstruatie beïnvloeden, bijvoorbeeld eerder of zwaarder maken? Voor zover bekend is daar geen onderzoek naar gedaan. Er is ook geen reden om aan te nemen dat een saunabezoek je menstruatie verschuift of zwaarder maakt.
Moet ik een tampon of cup gebruiken, of kan het ook niet? Zonder inwendige bescherming is een saunabezoek tijdens je menstruatie praktisch lastig, net als zwemmen. Een tampon of cup lost dat op. Een menstruatiecup is volgens een grote review veilig in gebruik.
Is sauna juist goed tegen menstruatieklachten? Voor de sauna zelf is dat niet onderzocht. Warmte op je buik lijkt te helpen tegen menstruatiepijn, maar dat is iets anders dan een sauna.
Zijn er momenten dat ik beter niet kan sauneren tijdens mijn cyclus? Bij ongewoon hevig bloedverlies, aanhoudende duizeligheid of als je je merkbaar onwel voelt: dan is een rustdag of een kortere, koelere sessie verstandiger dan vasthouden aan je gebruikelijke routine.
Disclaimer: Dit artikel is informatief bedoeld en vormt geen medisch advies. De genoemde fysiologische effecten zijn gebaseerd op klein wetenschappelijk onderzoek, en individuele ervaringen kunnen flink verschillen. Heb je ongewoon hevige klachten, aanhoudende duizeligheid of twijfel je of sauna bij jouw situatie past: raadpleeg een arts.
Bronnen
-
Baker FC, Siboza F, Fuller A. Temperature regulation in women: Effects of the menstrual cycle. Temperature. 2020;7(3):226-262. PubMed
-
Petrofsky J, Lee H, Khowailed IA. Sudomotor and vasomotor activity during the menstrual cycle with global heating. Clinical Physiology and Functional Imaging. 2017;37(4):366-371. PubMed
-
Giersch GEW, Morrissey MC, Katch RK, et al. Menstrual cycle and thermoregulation during exercise in the heat: A systematic review and meta-analysis. Journal of Science and Medicine in Sport. 2020;23(12):1134-1140. PubMed
-
Su Y, O’Donnell E, Bailey SJ, et al. Influence of menstrual cycle phase on inflammatory and vascular responses to acute passive heating in healthy young women. Experimental Physiology. 2025. PubMed
-
Meendering JR, Torgrimson BN, Houghton BL, et al. Menstrual cycle and sex affect hemodynamic responses to combined orthostatic and heat stress. American Journal of Physiology: Heart and Circulatory Physiology. 2005;289(2):H631-H642. PubMed
-
Yuan D, Liu Y, Chen Z, et al. Heat therapy for primary dysmenorrhea: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Medicine. 2025;12:1730505. PubMed
-
van Eijk AM, Zulaika G, Lenchner M, et al. Menstrual cup use, leakage, acceptability, safety, and availability: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Public Health. 2019;4(8):e376-e393. PubMed