Typ “beste sauna van Nederland” in Google en je krijgt tien lijstjes die verdacht veel op elkaar lijken, vaak geschreven door iemand die er zelf nooit is geweest. Dit is een ander lijstje. Geen betaalde ranking, geen plek die hoger staat omdat de reclame beter betaalde. Dit is mijn persoonlijke bucketlist: de tien Nederlandse wellnessplekken die ik echt een keer wil zien, gekozen omdat ze iets hebben wat geen ander heeft. Een uitzicht, een gebouw, een sauna die nergens anders bestaat.
En omdat een bucketlist pas werkt als je ’m ook afvinkt: drie van de tien heb ik al bezocht. Die staan er gewoon bij, met een vinkje. De rest ga ik de komende jaren afwerken, en telkens als ik ergens ben geweest schrijf ik de review en zet ik het vinkje om. Zo groeit dit lijstje met me mee.
Beste sauna van Nederland? Waarom dit een bucketlist is en geen ranking
“De beste” bestaat niet, want het hangt af van wat je zoekt. De een wil de mooiste sauna van Nederland qua sfeer, de ander de meest bekroonde, en weer een ander gewoon een plek met iets bijzonders dat je nergens anders vindt. Ik heb voor dat laatste gekozen: elke plek hieronder heeft een echt unicum. Waar een plek met superlatieven strooit (“grootste”, “uniek in Europa”), noem ik dat er nadrukkelijk bij als hún claim, niet als vaststaand feit. En ben ik ergens zelf geweest, dan zeg ik dat, met een vinkje erbij.
Toch is dit niet puur mijn smaak. Toen ik uitzocht welke plekken écht iets bijzonders hebben, bleken een paar ervan ook de prijzenkast te domineren: publieksverkiezingen, opgietkampioenschappen, internationale spa-awards. Waar een plek zowel een unicum als een onderscheiding heeft, noem ik dat erbij, want dan weet je dat het niet alleen ik ben die het mooi vindt.
De volgorde hieronder is geen rangschikking. Het is een reis door het land, van de heuvels van Limburg tot het hoge noorden, met onderweg drie plekken die ik al mag afvinken.
1. Thermae 2000, Valkenburg
Bezocht. Lees de review.
Als er íén plek bewijst dat je voor uitzicht het land niet uit hoeft, is het deze. Thermae 2000 ligt boven op de Cauberg, en vanuit de panoramasaunas kijk je uit over het Limburgse heuvellandschap. In een land dat verder zo plat is als een dubbeltje voelt dat bijna te mooi voor Nederland. Daar komt bij dat het water uit twee eigen thermale bronnen komt, iets wat maar een handvol plekken hier heeft. Internationaal is het bovendien de meest bekroonde van het land: meerdere keren uitgeroepen tot Netherlands’ Leading Spa Resort bij de World Travel Awards. Ik kom er al jaren regelmatig, en het blijft de plek die ik als eerste noem als iemand vraagt waar hij moet beginnen. Alles over deze plek staat op de saunapagina van Thermae 2000.
2. Thermen Holiday, Schiedam
Nog op mijn lijst.
Dit is de plek voor wie van eigenzinnig houdt. Thermen Holiday heeft een aquariumsauna waarin je uitkijkt op een groot bassin vol kleurrijke vissen, een hobbitsauna in sprookjesstijl, en volgens henzelf ’s werelds grootste saunakachel met zo’n tweeduizend kilo stenen. Of dat laatste echt een wereldrecord is durf ik niet te zeggen, maar de combinatie van al die eigenaardigheden op één plek maakt het precies het soort sauna dat je gezien moet hebben. Meer info op de saunapagina van Thermen Holiday.
3. Sauna Drôme, Putten
Nog op mijn lijst.
Een sauna die vaart. Bij Sauna Drôme stap je in een saunacabine op een bootje dat je in een kwartiertje over het eigen bosmeer naar de overkant brengt. Warmte, water en een langzaam voorbijglijdend landschap tegelijk. Ik schreef eerder al over een varende jacuzzi, dus je snapt dat wellness op het water iets is wat ik niet kan laten liggen. Bekijk de saunapagina van Sauna Drôme.
4. Thermen Bad Nieuweschans, Groningen
Nog op mijn lijst.
Helemaal in de noordoostpunt van het land ligt een plek met echt thermaal bronwater, opgepompt van zeshonderd meter diep en rijk aan mineralen. Ze noemen het geneeskrachtig, en of dat zo is laat ik aan de wetenschap, maar een eigen diepe bron is in Nederland zeldzaam. De Lampivaara-sauna heeft bovendien een echt stuk amethist uit een Finse mijn. Het is geen toevalstreffer op mijn lijst: in 2024 won het nog een World Spa Award als beste wellness retreat van Nederland. Een reis, maar een bijzondere. Zie de saunapagina van Thermen Bad Nieuweschans.
5. De Veluwse Bron, Emst
Nog op mijn lijst.
Qua oppervlak het grootste wellnessresort van Nederland, aan een eigen natuurmeer. Maar wat het op mijn lijst zet is niet de omvang, het is de wildobservatiesauna: zitten zweten terwijl je door het glas herten spot in het bos. Er is zelfs een sauna waarin je wordt voorgelezen. Dat soort dingen verzin je niet. Meer op de saunapagina van De Veluwse Bron.
6. Sauna Ridderrode, Santpoort
Nog op mijn lijst.
Sommige plekken hebben een unicum dat niemand kan namaken, omdat het aan de grond vastzit. Sauna Ridderrode ligt in de beboste duinen, pal tegenover de ruïne van Kasteel Brederode. Vanuit de panoramasauna kijk je uit over dat stukje middeleeuws Nederland. Een sauna met een kasteelruïne voor de deur: dat is niet te kopiëren. Bekijk de saunapagina van Sauna Ridderrode.
7. Thermen Bussloo, Voorst
Bezocht. Review volgt.
Als één plek de prijzenkast domineert is het deze: Thermen Bussloo werd door het publiek uitgeroepen tot beste wellnessresort van Nederland en was gastheer van het WK Opgieten. Maar het unicum is de Cenote, een zoutwaterbad in een nagebouwde open grot met lianen en zonlicht, plus een panoramasauna van honderd jaar oud kelohout aan het meer. De opgietmeesters horen tot de nationale top, dus wil je een opgieting meemaken zoals het bedoeld is, dan zit je hier goed. Ik kom er regelmatig en de review is er alleen nog niet van gekomen. Dat ga ik goedmaken. Zie de saunapagina van Thermen Bussloo.
8. Thermen la Mer, Almere
Nog op mijn lijst.
Het beste verhaal van de lijst. Thermen la Mer heeft een authentieke Letse Pirts, een blokhutsauna die volledig in Letland is gebouwd en naar Almere is verscheept. De heetste opgieting van het huis, uit een koperen ketel. Een compleet geïmporteerd gebouw met een eigen geschiedenis: dat is precies het soort detail waar een bezoek een verhaal wordt. Meer op de saunapagina van Thermen la Mer.
9. Elysium, Bleiswijk
Nog op mijn lijst.
Waar De Veluwse Bron het grootste in oppervlak is, heeft Elysium de meeste saunas: negenentwintig stuks, rond een tropisch wereldreis-thema met lagunes en watervallen. Dit is de plek voor wie een hele dag wil verdwalen zonder twee keer dezelfde sauna te zien. Niet voor niets gaf de ANWB het de zilveren titel voor leukste uitje van Zuid-Holland. Bekijk de saunapagina van Elysium.
10. Spa Zuiver, Amsterdam
Bezocht. Lees de review.
De enige waar ik de review al wél schreef, en de enige echte stadsspa op de lijst. Spa Zuiver ligt midden in het Amsterdamse Bos, en vanuit het binnenbad zwem je zo de buitenlucht in, het groen tegemoet. Bijzonder, zo’n stuk rust en natuur op een steenworp van de stad. Mijn volledige ervaring lees je in de review van Spa Zuiver.
Van bucketlist naar eigen wellness
Waarom deze lijst? Deels omdat ik ze gewoon graag wil zien, en deels omdat elk bezoek me iets leert voor mijn eigen droom: ooit een eigen wellness in de tuin. Van de heuvels van Thermae 2000 tot de bootsauna van Drôme, elke plek doet iets net even anders.
Ik houd deze lijst bewust levend. Elke keer dat ik er een afvink, verandert het bijbehorende kruisje in een vinkje en verschijnt de review. Zo is dit over een paar jaar hopelijk geen wensenlijst meer, maar een reisverslag. Kom dus gerust terug om te zien hoe ver ik ben.
Ben je zelf nog nieuw in de saunawereld, begin dan bij sauna voor beginners en hoe lang je in de sauna moet blijven. En wil je zien welke plekken er nog meer zijn, dan staat de complete kaart in de sauna-zoeker. Mijn reviews vullen zich vanzelf verder naarmate ik de lijst afwerk.
Welke zou jij als eerste doen? En mis ik er een die wat jou betreft niet mag ontbreken? Laat het me weten, want deze lijst is verre van af.
Disclaimer: dit artikel is een persoonlijke selectie, geen betaalde ranking. Sommige locaties noemen hun thermaal water geneeskrachtig; dat zijn hun eigen woorden en geen medisch advies. Bij gezondheidsklachten of twijfel raadpleeg je een arts voordat je langere tijd in de warmte gaat.